تخم مرغ شکن صنعتی چگونه کار میکند؟ از شکستن تخم مرغ تا انتقال محصول
تخم مرغ شکن صنعتی چگونه کار میکند ؟ دستگاه تخم مرغ شکن صنعتی یکی از تجهیزات مهم در خطوط فرآوری تخم مرغ است که برای شکستن تعداد زیادی تخم مرغ، تخلیه محتویات داخل پوسته و انتقال آن به مراحل بعدی تولید استفاده میشود. در کارخانههایی که محصولاتی مانند تخم مرغ مایع، سفیده تخم مرغ مایع، زرده تخم مرغ مایع یا پودر تخم مرغ تولید میکنند، سرعت و دقت این مرحله اهمیت زیادی دارد.
در فرآیند صنعتی، شکستن تخم مرغ تنها به باز کردن پوسته محدود نمیشود. پس از شکستن، محتویات باید به شکل کنترلشده جمعآوری، از پوسته جدا، در صورت نیاز زرده و سفیده تفکیک، فیلتر و به مرحله بعد منتقل شوند. طراحی صحیح این فرآیند میتواند به کاهش ضایعات، افزایش ظرفیت تولید و بهبود شرایط بهداشتی خط کمک کند.
در این مقاله بررسی میکنیم که تخم مرغ شکن صنعتی چگونه کار میکند و تخم مرغ از لحظه ورود به دستگاه تا انتقال به مرحله بعدی چه مسیری را طی میکند.
دستگاه تخم مرغ شکن صنعتی چیست؟
تخم مرغ شکن صنعتی دستگاهی است که برای شکستن مکانیزه تخم مرغ و خارج کردن محتویات آن از پوسته طراحی شده است.
در روش دستی، اپراتور باید تخم مرغها را یکییکی شکسته و محتویات آنها را داخل مخزن یا ظرف مخصوص تخلیه کند. این روش برای ظرفیتهای پایین قابل استفاده است، اما در کارخانههایی که روزانه هزاران یا حتی میلیونها تخم مرغ فرآوری میشوند، سرعت و کنترل بهداشتی کافی ندارد.
تخم مرغ شکن صنعتی با استفاده از سیستمهای انتقال، نگهدارندههای مخصوص، مکانیزم شکستن و مسیرهای جداگانه برای محصول و پوسته، این عملیات را بهصورت پیوسته یا نیمهپیوسته انجام میدهد.
بسته به طراحی دستگاه، امکان تولید یکی از محصولات زیر وجود دارد:
- تخم مرغ کامل مایع
- زرده تخم مرغ مایع
- سفیده تخم مرغ مایع
تخم مرغ شکن صنعتی چگونه کار میکند؟
برای درک بهتر عملکرد دستگاه، میتوان مسیر فرآیند را به شکل زیر خلاصه کرد:
ابتدا تخم مرغ مناسب بر اساس نیازمندی های استاندارد ملی ایران وارد کارخانه میشود
در ادامه شانه ها از کارتن خارج شده و به لودر دستگاه تخم شکن هدایت میشوند
دو نوع لودر وجود دارد 1- لودر دستی 2-لودر مکانیزه
لودر تخم مرغ هارا از شانه جدا کرده و تخم مرغ ها وارد تخم مرغ شور میشوند
در مرحله شستوشویی تخم مرغ ها این کار توسط آب همراه ضد عفونی کننده مناسب انجام میگیرد و در مرحله بعد توسط آبی که تازه و بهداشتی همراه با ضد عفونی کننده مجاز میباشد آبکشی شده تا بقایای آلودگی ها از روی پوسته تخم مرغ پاک شود.
در مرحله بعد تخم مرغ ها توسط یک خشک کن آبگیری شده و وارد قسمت اصلی تخم مرغ شکن میگردد .
قسمت اصلی تخم مرغ شکن شامل نگهدارنده ها و سیستم شکستن پوسته میباشد که بعد از شکستن پوسته مایع تخم مرغ در صورت مجهز بودن ماشین به سپراتور زرده و سفیده توسط فنجانک ها حمل میشوند و در صورت نبود آپشن سپراتور مایع تخم مرغ داخل ناودانی هدایت میشود
توجه :
در صورت نیاز به تخم مرغ شکنی که دارای قابلیت جدا سازی زرده و سفیده باشد حتما باید تخم مرغ شکن از نوع فنجانک دار استفاده شود .
بعد از استحصال مایع تخم مرغ پوسته ها به سمت دستگاه سانتریفیوژ هدایت شده تا باقی مانده تخم مرغ داخل پوسته بازیافت گردد که این بقایای این تخم مرغ بازیافت شده فقط مجاز به استفاده در خوراک دام طیور میباشد .
مایع تخم مرغ وارد وت های مخصوص زرده ، سفیده و مخلوط میگردد.
در این مرحله تخم مرغ های مایع توسط پمپ های مخصوص وارد فیلتر شده که این فیلتر ها در 3 تیپ ساخته میشوند 1- فیلترهای اسکرین دستی 2- فیلتر های پارویی اتوماتیک 3- فیلتر های سلف کلینینگ
البته ترتیب دقیق مراحل به نوع دستگاه و طراحی خط تولید بستگی دارد.
۱. ورود تخم مرغ به خط تولید
فرآیند از زمانی آغاز میشود که تخم مرغهای سالم و مناسب فرآوری وارد بخش دریافت کارخانه میشوند.
قبل از ورود به دستگاه شکن، معمولاً تخم مرغها از نظر شرایط ظاهری و کیفیت بررسی میشوند. تخم مرغهای ترکخورده، شکسته یا نامناسب باید طبق برنامه کنترل کیفیت مجموعه مدیریت شوند.
هدف این مرحله این است که تخم مرغ نامناسب وارد بخش فرآوری اصلی نشود.
۲. انتقال تخم مرغ به دستگاه
پس از آمادهسازی، تخم مرغها توسط سیستم انتقال به سمت دستگاه شکن هدایت میشوند.
نوع سیستم انتقال به ظرفیت خط و طراحی دستگاه بستگی دارد. در تجهیزات صنعتی، هدف این است که تخم مرغها با نظم مشخص و بدون ایجاد ضربه و شکستگی ناخواسته به بخش شکستن برسند.
سرعت انتقال باید با ظرفیت دستگاه هماهنگ باشد؛ زیرا افزایش بیش از حد سرعت میتواند باعث کاهش دقت فرآیند شود.
۳. قرارگیری تخم مرغ در موقعیت مناسب
یکی از مهمترین مراحل عملکرد تخم مرغ شکن، قرار گرفتن هر تخم مرغ در موقعیت مناسب برای شکستن است.
دستگاه باید تخم مرغ را به شکلی کنترل کند که مکانیزم شکستن بتواند پوسته را باز کند و محتویات را با کمترین میزان ضایعات خارج کند.
در دستگاههای اتوماتیک، این فرآیند بدون دخالت مستقیم اپراتور انجام میشود.
طراحی دقیق این قسمت تأثیر مستقیمی بر عملکرد دستگاه دارد.
۴. شکستن پوسته تخم مرغ
در مرحله بعد، پوسته توسط مکانیزم مخصوص دستگاه شکسته میشود.
هدف اصلی این مرحله، ایجاد یک شکست کنترلشده در پوسته است تا محتویات تخم مرغ بدون آسیب غیرضروری تخلیه شوند.
در یک دستگاه استاندارد، مکانیزم شکستن باید به گونهای طراحی شود که:
- پوسته بهدرستی باز شود.
- محتویات داخل پوسته باقی نماند.
- میزان شکستگی نامناسب کاهش پیدا کند.
- احتمال ورود قطعات بزرگ پوسته به محصول کاهش یابد.
- سرعت فرآیند با ظرفیت خط هماهنگ باشد.
کیفیت این مرحله یکی از عوامل مهم در عملکرد کلی تخم مرغ شکن است.
۵. تخلیه محتویات تخم مرغ
بعد از شکستن پوسته، محتویات تخم مرغ از پوسته خارج شده و وارد مسیر جمعآوری میشوند.
اگر هدف تولید تخم مرغ کامل مایع باشد، زرده و سفیده همراه با یکدیگر وارد مسیر محصول میشوند.
اما اگر کارخانه قصد تولید زرده و سفیده بهصورت جداگانه را داشته باشد، محتویات وارد بخش جداسازی میشوند.
در این مرحله باید مسیر محصول و مسیر پوسته کاملاً از یکدیگر جدا باشند.
۶. جداسازی زرده و سفیده
در برخی دستگاههای تخم مرغ شکن صنعتی، سیستم جداسازی زرده و سفیده نیز در نظر گرفته میشود.
این فرآیند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا زرده و سفیده هرکدام کاربردهای متفاوتی در صنایع غذایی دارند.
زرده تخم مرغ
زرده به دلیل ویژگیهای امولسیونکنندگی خود در محصولاتی مانند سسها، مایونز، محصولات نانوایی و برخی فرآوردههای غذایی کاربرد دارد.
سفیده تخم مرغ
سفیده نیز به دلیل ویژگیهای عملکردی و پروتئینی خود در صنایع غذایی، شیرینیپزی و تولید پودر سفیده مورد استفاده قرار میگیرد.
بنابراین در طراحی خط باید مشخص شود محصول نهایی قرار است تخم مرغ کامل، زرده یا سفیده باشد.
۷. انتقال پوسته از محصول جدا میشود
پس از خارج شدن محتویات، پوستههای خالی باید از مسیر محصول دور شوند.
این جداسازی اهمیت زیادی دارد، زیرا پوسته نباید وارد مخزن تخم مرغ مایع شود.
در دستگاههای صنعتی، مسیر خروج پوسته معمولاً از مسیر انتقال محصول جداست.
پوستههای باقیمانده میتوانند از طریق سیستم مخصوص از دستگاه خارج شوند.
۸. انتقال تخم مرغ مایع به مرحله فیلتراسیون
پس از تخلیه محتویات، تخم مرغ مایع از طریق مسیرهای بهداشتی به سمت تجهیزات بعدی منتقل میشود.
یکی از مراحل مهم پس از شکستن، فیلتراسیون تخم مرغ مایع است.
حتی با عملکرد مناسب دستگاه شکن، امکان وجود ذرات بسیار کوچک پوسته یا مواد ناخواسته وجود دارد. بنابراین محصول میتواند از سیستم فیلتراسیون عبور کند تا ذرات نامطلوب از آن جدا شوند.
مسیر انتقال محصول باید تا حد امکان بهداشتی، قابل شستوشو و متناسب با ظرفیت خط طراحی شده باشد.
۹. نقش پمپ در انتقال تخم مرغ مایع
در خطوط صنعتی، انتقال تخم مرغ مایع معمولاً با استفاده از پمپهای مناسب صنایع غذایی انجام میشود.
پمپ باید بتواند محصول را با دبی موردنظر از دستگاه شکن به تجهیزات بعدی منتقل کند.
انتخاب پمپ اهمیت زیادی دارد؛ زیرا طراحی نامناسب میتواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند:
- کاهش دبی
- ورود هوا
- ایجاد کف
- افزایش فشار
- آسیب به کیفیت محصول
شود.
بنابراین ظرفیت پمپ باید با ظرفیت تخم مرغ شکن، فیلتر و سایر تجهیزات خط هماهنگ باشد.
۱۰. فیلتراسیون تخم مرغ مایع
پس از خروج محصول از دستگاه شکن، تخم مرغ مایع معمولاً وارد مرحله فیلتراسیون میشود.
وظیفه فیلتر، حذف ذرات ناخواسته از محصول است.
این مرحله میتواند به افزایش کیفیت فیزیکی تخم مرغ مایع و محافظت از تجهیزات بعدی کمک کند.
پس از فیلتراسیون، محصول میتواند وارد مرحله خنکسازی یا مخزن ذخیره شود.
۱۱. خنک کردن تخم مرغ مایع
اگر تخم مرغ مایع بلافاصله وارد فرآیند حرارتی نشود، شرایط نگهداری و دمای محصول اهمیت زیادی پیدا میکند.
به همین دلیل در خط تولید ممکن است پس از فیلتراسیون، تخم مرغ مایع وارد سیستم خنککننده شود.
هدف این مرحله، کنترل دمای محصول و فراهم کردن شرایط مناسب برای انتقال و ذخیرهسازی قبل از فرآیند بعدی است.
۱۲. ذخیره سازی در مخزن
پس از خنکسازی، تخم مرغ مایع میتواند وارد مخازن مخصوص نگهداری شود.
مخازن مورد استفاده در صنایع غذایی باید برای محصول موردنظر مناسب باشند و امکان کنترل شرایط فرآیند و شستوشوی مناسب را فراهم کنند.
در صورت نیاز، مخزن میتواند به سیستم همزن مجهز باشد تا محصول شرایط یکنواختتری داشته باشد.
۱۳. انتقال به پاستوریزاسیون
یکی از مهمترین مراحل بعدی، پاستوریزاسیون تخم مرغ مایع است.
تخم مرغ خام میتواند حامل میکروارگانیسمهای بیماریزا باشد؛ به همین دلیل فرآیند حرارتی کنترلشده برای کاهش خطرات میکروبی اهمیت دارد.
تجهیزات پاستوریزاسیون باید بر اساس نوع محصول، طراحی خط و الزامات فرآیندی تنظیم شوند.
تخم مرغ کامل، زرده و سفیده به دلیل تفاوت در ترکیبات و ویژگیهای فیزیکی میتوانند شرایط فرآوری متفاوتی داشته باشند؛ بنابراین فرآیند حرارتی باید متناسب با محصول طراحی شود.
دستگاه تخم مرغ شکن چیست؟ بررسی عملکرد و کاربرد در خط تولید تخممرغ مایع
دستگاه تخم مرغ شکن چه تفاوتی با دستگاه جداساز دارد؟
این دو دستگاه گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
تخم مرغ شکن وظیفه اصلی شکستن پوسته و تخلیه محتویات را بر عهده دارد.
اما دستگاه یا سیستم جداساز برای جدا کردن زرده و سفیده طراحی شده است.
در بعضی تجهیزات صنعتی، هر دو عملکرد در یک دستگاه یا خط یکپارچه انجام میشود. در برخی خطوط نیز تخم مرغ شکن و سیستم جداسازی تجهیزات جداگانه هستند.
انتخاب این ساختار به محصول نهایی و ظرفیت کارخانه بستگی دارد.
مهمترین مزایای تخم مرغ شکن صنعتی
استفاده از دستگاه تخم مرغ شکن در مقیاس صنعتی مزایای متعددی دارد.
افزایش ظرفیت تولید
دستگاه اتوماتیک امکان فرآوری حجم زیادی از تخم مرغ را در مدت زمان کوتاه فراهم میکند.
کاهش نیروی انسانی
بخش زیادی از عملیات شکستن و تخلیه بهصورت مکانیزه انجام میشود.
کاهش تماس مستقیم با محصول
کاهش دخالت دستی میتواند به کنترل بهتر فرآیند بهداشتی کمک کند.
کاهش ضایعات
دستگاه مناسب میتواند تخلیه محتویات را با دقت بیشتری انجام دهد و میزان محصول باقیمانده در پوسته را کاهش دهد.
یکنواختی فرآیند
تمام تخم مرغها با یک فرآیند مشخص و کنترلشده شکسته میشوند.
دستگاه تخم مرغ شکن باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
در زمان خرید دستگاه، تنها ظرفیت اسمی نباید ملاک قرار گیرد.
موارد زیر نیز باید بررسی شوند:
- ظرفیت واقعی دستگاه
- جنس قسمتهای در تماس با محصول
- کیفیت سیستم انتقال
- دقت مکانیزم شکستن
- میزان ضایعات
- امکان جداسازی زرده و سفیده
- قابلیت شستوشو
- امکان اتصال به CIP
- نوع سیستم کنترل
- میزان اتوماسیون
- مصرف انرژی
- سهولت تعمیر و نگهداری
- دسترسی به قطعات یدکی
- خدمات نصب و راهاندازی
همچنین باید ظرفیت دستگاه با تجهیزات پاییندست مانند فیلتر، مخزن، پاستوریزاتور و پرکن هماهنگ باشد.
بهداشت در دستگاه تخم مرغ شکن
از آنجا که محصول پس از شکستن تخم مرغ مستقیماً با تجهیزات تماس پیدا میکند، طراحی بهداشتی اهمیت بسیار زیادی دارد.
مسیر محصول باید تا حد امکان از مسیر پوسته جدا باشد و بخشهایی که با تخم مرغ مایع تماس دارند قابلیت نظافت مناسب داشته باشند.
همچنین برنامه شستوشو باید بر اساس طراحی دستگاه و دستورالعمل سازنده اجرا شود.
وجود نقاطی که محصول در آنها باقی بماند میتواند فرآیند شستوشو را دشوار کرده و خطر آلودگی را افزایش دهد.
رایجترین مشکلات تخم مرغ شکن صنعتی
برخی مشکلات رایج این دستگاه عبارتاند از:
- شکستن نامناسب تخم مرغ
- باقی ماندن مقدار زیادی محصول داخل پوسته
- ورود قطعات پوسته به تخم مرغ مایع
- کاهش ظرفیت دستگاه
- گرفتگی مسیر محصول
- عملکرد نامناسب سیستم انتقال
- خرابی قطعات مکانیکی
- مشکل در سنسورها
- شستوشوی دشوار دستگاه
نگهداری پیشگیرانه و سرویس منظم میتواند احتمال بروز بسیاری از این مشکلات را کاهش دهد.
جمعبندی
دستگاه تخم مرغ شکن صنعتی یکی از تجهیزات کلیدی در خط فرآوری تخم مرغ است که فرآیند شکستن تخم مرغ و انتقال محتویات آن به مراحل بعدی را مکانیزه میکند.
فرآیند از ورود و انتقال تخم مرغ آغاز میشود و پس از قرارگیری در موقعیت مناسب، پوسته بهصورت کنترلشده شکسته و محتویات تخم مرغ از آن خارج میشود. سپس بسته به نوع خط تولید، محصول میتواند بهصورت تخم مرغ کامل مایع باقی بماند یا زرده و سفیده از یکدیگر جدا شوند.
در ادامه، تخم مرغ مایع از مسیرهای بهداشتی به فیلتر، سیستم خنکسازی، مخزن ذخیره، پاستوریزاتور و در نهایت بخش بستهبندی یا فرآیند خشککردن منتقل میشود.
بنابراین عملکرد تخم مرغ شکن تنها به «شکستن پوسته» محدود نیست؛ بلکه این دستگاه باید بتواند محصول را با سرعت، دقت، حداقل ضایعات و شرایط بهداشتی مناسب وارد ادامه خط تولید کند.
برای انتخاب دستگاه مناسب نیز باید مجموعه خط بهصورت یکپارچه دیده شود. ظرفیت تخم مرغ شکن باید با فیلتر، پمپ، مخازن، پاستوریزاتور و تجهیزات بستهبندی هماهنگ باشد تا خط تولید با کمترین توقف و بیشترین راندمان فعالیت کند.
