انواع بسته بندی تخم مرغ مایع پاستوریزه شده
بستهبندی یکی از مهمترین مراحل در فرآوری و عرضه تخم مرغ مایع پاستوریزه شده است. پس از انجام پاستوریزاسیون، محصول باید در بستهای قرار گیرد که از آن در برابر آلودگی، نشت، آسیبهای فیزیکی و شرایط نامناسب محیطی محافظت کند. انتخاب نوع بستهبندی به عواملی مانند حجم محصول، نوع مصرف، مدت نگهداری، روش حملونقل و تجهیزات موجود در خط تولید بستگی دارد.
تخم مرغ مایع پاستوریزه میتواند به شکل تخم مرغ کامل مایع، زرده مایع یا سفیده مایع بستهبندی شود. هرکدام از این محصولات ممکن است برای مشتریان مختلف، از کارخانههای صنایع غذایی گرفته تا نانواییها، قنادیها، رستورانها و تولیدکنندگان سس، در بستههای متفاوت عرضه شوند.
در ادامه با مهمترین انواع بستهبندی تخم مرغ مایع پاستوریزه و کاربرد هرکدام آشنا میشویم.
۱. بستهبندی کیسهای تخم مرغ مایع
یکی از گزینههای رایج برای بستهبندی محصولات مایع غذایی، استفاده از کیسههای مخصوص مواد غذایی است.
این نوع بستهبندی میتواند در حجمهای مختلف تولید شود و برای مشتریانی که تخم مرغ مایع را در مقادیر نسبتاً زیاد مصرف میکنند، گزینه مناسبی باشد.
کیسهها معمولاً در داخل یک بسته یا محفظه محافظ قرار میگیرند تا هنگام حملونقل، احتمال آسیبدیدگی کاهش پیدا کند.
مزایای بستهبندی کیسهای
- وزن بستهبندی نسبتاً پایین
- اشغال فضای کمتر
- امکان عرضه در حجمهای مختلف
- مناسب برای مصرف صنعتی
- سهولت انتقال محصول به مخزن یا دستگاه مصرفکننده
با این حال، مقاومت بسته در برابر پارگی و نحوه حمل آن باید بهدقت بررسی شود.
۲. بستهبندی بطری و ظروف پلاستیکی
برای حجمهای کوچکتر، میتوان از ظروف پلاستیکی مناسب صنایع غذایی استفاده کرد.
این نوع بستهبندی برای مشتریانی مناسب است که به حجمهای بسیار بزرگ تخم مرغ مایع نیاز ندارند.
ظروف باید از موادی ساخته شوند که برای تماس با مواد غذایی مناسب باشند و بتوانند شرایط نگهداری محصول را تحمل کنند.
کاربردها
بستهبندی بطری یا ظروف کوچکتر میتواند برای:
- رستورانها
- قنادیها
- آشپزخانههای صنعتی
- مراکز تهیه غذا
- مصرفکنندگان حرفهای
مناسب باشد.
۳. بستهبندی ظروف پلاستیکی صنعتی
برای مشتریان صنعتی که حجم مصرف بالاتری دارند، میتوان از ظروف با حجم بزرگتر استفاده کرد.
این ظروف باید قابلیت جابهجایی مناسب داشته باشند و در زمان حمل، نگهداری و تخلیه محصول دچار آسیب نشوند.
یکی از نکات مهم در این نوع بستهبندی، طراحی دهانه و سیستم خروج محصول است. اگر محصول قرار است مستقیماً وارد خط تولید مشتری شود، نوع اتصال و روش تخلیه اهمیت بیشتری پیدا میکند.
۴. بستهبندی تتراپک و بستههای چندلایه
در برخی بازارها از بستههای چندلایه برای محصولات مایع غذایی استفاده میشود.
ساختار چندلایه میتواند به محافظت بهتر محصول در برابر عوامل محیطی کمک کند.
البته استفاده از این نوع بستهبندی برای تخم مرغ مایع پاستوریزه به فرآیند تولید، تجهیزات پرکن، شرایط نگهداری و نوع محصول بستگی دارد و باید با فرآیند حرارتی و زنجیره سرد سازگار باشد.
۵. بستهبندی اسپتیک تخم مرغ مایع
بستهبندی اسپتیک با بستهبندی معمولی تفاوت دارد و برای محصولاتی استفاده میشود که فرآیند و بستهبندی آنها تحت شرایط کنترلشده بسیار بهداشتی انجام میشود.
در این روش، بستهبندی و محصول باید به شکلی کنترل شوند که احتمال آلودگی مجدد کاهش پیدا کند.
با این حال، نباید پاستوریزاسیون تخم مرغ مایع را با فرآیندهای استریل یا اسپتیک یکسان دانست. نوع فرآیند حرارتی و شرایط نگهداری باید متناسب با محصول و طراحی خط تعیین شود.
۸. تانکر و مخزن برای حمل حجم بالا
در مقیاس بسیار بزرگ، بهجای بستهبندیهای کوچک، امکان انتقال تخم مرغ مایع در تانکرهای حمل مواد غذایی وجود دارد.
در این روش، محصول مستقیماً از کارخانه تولیدکننده به کارخانه مصرفکننده منتقل میشود.
این روش بیشتر برای مشتریانی مناسب است که مصرف روزانه بالایی دارند و زیرساخت لازم برای دریافت و نگهداری تخم مرغ مایع را در اختیار دارند.
در چنین حالتی، کنترل دما، بهداشت مخزن، زمان حمل و شرایط تخلیه اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند.
بستهبندی تخم مرغ مایع بر اساس حجم مصرف
بهطور کلی میتوان بستهبندیها را از نظر نوع مصرف به سه گروه تقسیم کرد:
بستهبندی کوچک
مناسب برای مشتریانی با مصرف محدودتر مانند برخی رستورانها، قنادیها و مراکز تهیه غذا.
بستهبندی متوسط
مناسب برای مصرفکنندگان حرفهای و کسبوکارهایی که حجم مصرف روزانه بیشتری دارند.
بستهبندی صنعتی
مناسب برای کارخانههای تولید سس، محصولات غذایی، شیرینی و سایر صنایع که تخم مرغ مایع را در حجم بالا مصرف میکنند.
ویژگیهای یک بستهبندی مناسب تخم مرغ مایع
صرفنظر از نوع بستهبندی، چند ویژگی اهمیت زیادی دارد.
مقاومت مکانیکی
بسته باید بتواند در برابر فشار، ضربه و جابهجایی مقاومت کافی داشته باشد.
جلوگیری از نشت
یکی از مهمترین مشکلات بستهبندی محصولات مایع، احتمال نشتی است. طراحی صحیح درپوش، اتصالات و محل دوخت اهمیت زیادی دارد.
مناسب بودن برای تماس با مواد غذایی
تمام قسمتهایی که با محصول تماس دارند باید برای کاربرد موردنظر مناسب باشند.
قابلیت نگهداری در زنجیره سرد
بستهبندی باید بتواند شرایط دمایی موردنیاز محصول را تحمل کند و در طول نگهداری دچار تغییر نامطلوب نشود.
سهولت تخلیه
در بستههای صنعتی، نحوه خارج کردن تخم مرغ مایع اهمیت زیادی دارد.
نقش دستگاه پرکن در بستهبندی تخم مرغ مایع
پس از پاستوریزاسیون و خنکسازی، محصول وارد دستگاه پرکن میشود.
دستگاه پرکن باید متناسب با نوع بستهبندی انتخاب شود. برای مثال، تجهیزی که برای پر کردن کیسه طراحی شده است، ساختار متفاوتی با دستگاه پرکن بطری یا ظروف بزرگ دارد.
در زمان انتخاب دستگاه پرکن باید موارد زیر بررسی شود:
- ظرفیت پر کردن
- دقت حجمسنجی
- نوع بستهبندی
- شرایط بهداشتی
- قابلیت شستوشو
- امکان اتصال به خط تولید
- سطح اتوماسیون
- قابلیت تغییر حجم بسته
آیا نوع بستهبندی روی ماندگاری تخم مرغ مایع تأثیر دارد؟
بله، بستهبندی یکی از عوامل مؤثر بر کیفیت و ماندگاری محصول است؛ اما تنها عامل تعیینکننده نیست.
ماندگاری تخم مرغ مایع به مجموعهای از عوامل وابسته است، از جمله:
- کیفیت تخم مرغ خام
- فرآیند پاستوریزاسیون
- خنکسازی پس از پاستوریزاسیون
- احتمال آلودگی مجدد
- نوع بستهبندی
- شرایط سردخانه
- دمای حملونقل
- مدت زمان نگهداری
بنابراین حتی بهترین بستهبندی نیز نمیتواند جایگزین فرآیند حرارتی صحیح و زنجیره سرد مناسب شود.
تخم مرغ مایع پاستوریزه باید چگونه نگهداری شود؟
پس از بستهبندی، محصول باید در شرایطی نگهداری شود که برای نوع محصول تعیین شده است.
سردخانه باید دمای محصول را در محدوده مشخص حفظ کند و از نوسانات شدید دمایی جلوگیری شود.
همچنین هنگام چیدمان بستهها باید از وارد شدن فشار بیش از حد یا آسیب به بسته جلوگیری شود.
در زمان حمل نیز استفاده از وسیله نقلیه مناسب برای حفظ زنجیره سرد اهمیت دارد.
1-عمده بسته بندی غیر اسپتیک ماندگاری 7 الی 21 روز را خواهند داشت در دمای 0 الی 4 درجه سانتی گراد که درصورت افزایش بیش 7 روز می باست دمای پاستورزاسیون و اتمسفر اصلاح شده استفاده نمود
2-بست بندی های اسپتیک امکان نگهداری تا 21 روز را خواهند داشت
نکات مهم انتخاب بستهبندی برای کارخانه
اگر قصد راهاندازی خط تولید تخم مرغ مایع دارید، انتخاب بستهبندی را باید از ابتدا در طراحی خط در نظر بگیرید.
قبل از خرید تجهیزات، مشخص کنید:
- محصول برای چه مشتریانی تولید میشود؟
- مصرف مشتریان چقدر است؟
- بستهبندی کوچک، متوسط یا صنعتی موردنیاز است؟
- محصول قرار است در چه شرایطی نگهداری شود؟
- روش حملونقل چگونه خواهد بود؟
- دستگاه پرکن با چه نوع بستهای سازگار است؟
- هزینه بستهبندی چقدر است؟
- آیا بستهبندی قابلیت بازیافت یا مدیریت مناسب پس از مصرف دارد؟
پاسخ به این سؤالات میتواند انتخاب بستهبندی را بسیار سادهتر کند.
جمعبندی
انواع بستهبندی تخم مرغ مایع پاستوریزه شده را میتوان بر اساس حجم، نوع مصرف و ساختار خط تولید در قالبهای مختلفی مانند کیسههای مخصوص مواد غذایی، ظروف پلاستیکی، بستههای چندلایه و بستهبندیهای صنعتی عرضه کرد. در مقیاس بسیار بالا نیز امکان انتقال محصول با مخازن و تانکرهای مخصوص مواد غذایی وجود دارد.
انتخاب بهترین بستهبندی باید بر اساس نوع تخم مرغ مایع، ظرفیت مصرف مشتری، شرایط نگهداری، روش حمل، تجهیزات پرکن و الزامات بهداشتی انجام شود.
نکته مهم این است که بستهبندی بهتنهایی تضمینکننده ماندگاری نیست. فرآیند پاستوریزاسیون، جلوگیری از آلودگی مجدد، خنکسازی مناسب و حفظ زنجیره سرد از زمان تولید تا مصرف، همگی باید در کنار یکدیگر کنترل شوند.
